Að klæða sig

Woman helping girl to put on socks

Stundum getur það verið flókið og tímafrekt að klæða sig í og úr fötum og getur þá annars dýrmætur tími með félögum farið til spillis. Þá getur verið ráð að mæta á æfingar í æfingafötunum og spara þannig góðan tíma. 

Önnur leið er að æfa barnið markvisst í því að klæða sig. Ein leið til að ná tökum á færni er að beita svokallaðri „afturvirkri keðjun“ (e. backwards Chaining). Þá fær barnið aðstoð við að klæða sig en framkvæmir sjálft síðasta verkþrepið í framkvæmdarkeðjunni. Barnið fær þá tækifæri til að ljúka verkinu sem eykur upplifun á árangri. Með auknu sjálfstrausti og færni fer barnið að geta gert sjálft þau verkþrep sem koma fyrr í framkvæmdarkeðjunni. Til dæmis þegar barnið fer í sokka er því hjálpað við að snúa sokknum rétt, koma tánum í sokkinn og byrja að toga sokkinn yfir hælinn, en barnið klárar sjálft með því að toga sokkinn alla leið upp.

Dæmi um afturvirka keðjun:

Dæmigerð verkþrep við að klæða sig í sokka geta verið eftirfarandi: 

  1. Snúa sokknum rétt

  2. Halda í stroffið á sokknum með báðum höndum

  3. Koma tánum inn í sokkinn

  4. Toga sokkinn yfir hælinn

  5. Toga sokkinn upp ökklann

 

Þegar afturvirkri keðjun er beitt þá byrjar barnið á fimmta skrefinu. Því næst fjórða skref og svo koll af kolli. Hægt er að kenna börnum að klæða sig í allan fatnað með því að nota þessa aðferð.

 

Dæmi um stigvaxandi færni með því að nota „afturvirka keðjun“ 

 

Sokkar

Verkþrepin fyrir að klæða sig í sokka sitjandi:

  1. Toga sokk upp fyrir ofan hæl.

  2. Toga sokk upp frá hælnum.

  3. Toga sokk upp rétt fyrir neðan hælinn. 

  4. Toga sokk upp frá tábergi.

  5. Koma tám í sokk.

  6. Nota báðar hendur við að halda í stroffið.

  7. Taka við sokk þar sem sokkurinn snýr rétt (hællinn niður).

  8. Klæða sig í sokk þar sem hæll á sokk passar við hæl barnsins.

 

Buxur

Verkþrepin fyrir að klæða sig í buxur

  1. Toga upp buxur sem eru komnar hálfar yfir rassinn.

  2. Toga upp buxur frá miðju læri.

  3. Toga upp buxur frá hné.

  4. Toga upp buxur rétt fyrir neðan hné 

  5. Toga upp buxur við ökkla.

  6. Klæða sig í seinni skálmina. Rétta barninu buxurnar þannig að þær snúi rétt.

  7. Klæðir sig í buxur sem eru staðsettar við hlið barnsins.

 

Þýtt og aðlagað frá: Law, M., o.fl. 2013. CanChild Center for Childhood Disability Research,  McMaster University